IL-HAJJA TA’ SAN DUMINKU TA’ GUZMAN
Xandar tal-Mulej

F’din il-pagna ser tibda sensiela ta’ artikli dwar il-hajja ta’ Missierna San Duminku miktuba mis-sur Tony Polidano (Kaxxier tas-Socjeta’). L-iskop ta’ dawn l-artikli hu biex il-membri u qarrejja ta’ dan is-sit ikunu jafu aktar fuq dan il-Qaddis Kbir.Ta’ min iffakkar li l-Banda kienet twaqqfet propju biex tkabbar il-festa’ ta’ dan il-Qaddis

1. Tfegg Kewkba

Fic-centru tat-tramuntana ta’ Spanja, fil-pjanura ta’ Kastija l-antika, insibu r-rahal ta’ Caleruega, jew ahjar, Kalaroga. Huwa rahal kbir, arjuz, imdawwar bil-gholjiet. Kien dan ir-rahal li fis-seklu tnax, assista ghat-twellid ta’ wiehed mill-persunaggi l-aktar maghrufa u meqjuma fl-istorja tal-Knisja: Duminku ta’ Guzman.

Fl-Ewropa tas-Seklu tnax kont tista’ facilment taqsam in-nies f’zewg kategoriji; in-nobbli, li kienu jirtu l-artijiet (ma’ dawn kien jinghadd ukoll il-kleru), u l-haddiema, li kienu jghixu billi jaqdu lil ta’ l-ewwel.

Fi Spanja ta’ dak iz-zmien, l-aktar familji ghonja kienu l-Lara, Guzman, Aza di Villamyor, Roa, Sarmiento, u l-membri ta’ l-Ordni ta’ San Gakbu. Kien sewwesew minn tnejn minn dawn il-familji ghonja li twieled il-fqir San Duminku. Missieru, Felic, kien mill-familja ta’ Guzman, ommu Govanna, kienet mill-familja ta’ Aza.

Meta qed nghidu li Felic u Govanna kienu ta’ nisel nobbli, ma rridux infissru li kienu marbutin mal-gid tad-dinja. L-istoriku Rodrigo di Cerrato jikteb hekk fuq il-genituri ta’ San Duminku:

“Missieru kien meqjum hafna min-nies ta’ madwaru. Ommu kienet virtuza, modesta, prudenti, u kienet hanina hafna specjalment mal-foqra”.

Ftit li xejn nafu fuq Felic. Pietro Ferrand isemmi l-edukazzjoni tajba li kellu, u l-mod kif gharaf jghaddiha lil uliedu flimkien ma’ l-ispiritwalita’ tieghu. Nafu wkoll li kien ihenn hafna ghall-foqra. Govanna kienet mara qaddisa, tghin u taqdi lil kulhadd. Kienet spiritwali hafna, u qdusitha ghaddietha ‘I uliedha.

Duminku kellu zewg hutu ohra, Antonio, li kien ukoll sacerdot u Mames, li haddan l-Ordni li aktar tard ifforma huh Duminku. Mames huwa maghruf hafna ghal qdusitu, u ghall-mod mill-ahjar kif ghex ta’ predikatur. Dam jghix hafna wara li miet huh Duminku, kien ghadu haj meta, fl-1234, Duminku gie kkanonizzat. Il-Papa Girgor XVI iddikjarah beatu, bl-isem ta’ Mannes fl-1833.

Duminku twieled ghall-habta ta’ l-1171. kien it-tielet iben ta’ Govanna d’Aza. Fit-twelid tieghu jissemmew hafna leggendi. Fost dawn insemmu l-holma ta’ Govanna, li rat kelb idawwal id-dinja b’torca f’halqu. Jinghad ukoll li waqt il-maghmudija dehret kewkba fuq gbinu, bhala ghelm tad-dawl li kellu jxerred mad-dinja. Suor Cecilia (li ghexet f’dak iz-zmien) tghidilna li meta haduh fil-knisja ta’ San Sebastjan biex jitghammed, dija qawwija bdiet hierga minnu. Izda l-aktar li jinteressana hu l-fatt li twieled tifel li, aktar tard dawwal tabilhaqq id-dinja. It-tifel gie msemmi Duminku, ghal San Duminku ta’ Silos. Bil-latin “Dominicus”, tfisser “il-bniedem ta’ Alla”.

It-tifel beda jikber, u ta’ sitt snin gie mibghut ghand zijuh, li kien arcipriet biex jircievi edukazzjoni religjuza tajba minghandu. Dan ghamel li seta’ biex lin-neputi jtellghu ta’ nisrani tajjeb. Kien ghadu ckejken Duminku meta wera xewqtu li jsir sacerdot. Ghalhekk zijuh haseb biex jibaghtu jistudja fl-iskola ta’ l-istess knisja arcipretali. F’din l-iskola, jew ahjar seminarju, wiehed seta’ jitghallem jaqra u jistudja l-latin, b’mod li jkun kapaci jitkellem fil-knisja b’lehen gholi u car, jitghallem kif jaqra u jkanta s-salmi, jaqra l-Evangelju u hwejjeg ohra mehtiega ghas-sacerdoti ta’ dak iz-zmien.

l-aktar hwejjeg li kien ihobb kienu l-kant ta’ Ufficcju Divin u l-Quddiesa. Kien ihossu xxurtjat li ta’ eta hekk ckejkna kien diga jiehu sehem fil-liturgija mqaddsa. Jinghad ukoll li tant kien ihossu mqanqal waqt il-Quddiesa, li kien johroglu d-dmugh.

________________________________

PATRI GWANN FRENDO
Habib tas-Socjeta

Il-Bord Editorjali

Il-Bidu tas-sena l-gdida 2003, bdiet b’hasda. Smajna l-ahbar xejn sabiha li Patri Gwann Frendo, Dumnikan, habib kbir tas-Socjeta’ u l-banda Cittadina “King’s Own” kien miet waqt il-missjoni tieghu f’Durres l-Albanija.

Patri Gwann kien bniedem dhuli, dejjem b’dik it-tbissima fuq wiccu.

Patri Gwann halliena. Izda t-tifkiriet tieghu li huma tant sbieh jibqghu f’qalbna. Kien jiehu pjacir jitkellem maghna, il-membri tal-Kumitat meta jkollna xi okkazjoni fil-Kazin. Niftakar li darba minnhom f’lejliet il-festa waqt li l-Banda kienet waslet quddiem il-Palazz biex taghti s-salut taghha lill-President ta’ Malta, u l-Kumitat kien mistieden, il-President stess stieden lil Patri Gwann biex ikun mal-Kumitat tal-“King’s Own” meta jitilghu l-palazz.

Ir-rabta ta’ hbiberija ma’ Patri Gwann u l-Kumitat kienet xi haga li mhux facli thollha, ta’ min jghid li l-ispejjez tal-vjagg bejn Malta u l-Albanija biex mar ghall-missjoni tieghu kien thallas mis-Socjeta’ taghna.

Il-Kumitat jixtieq jaghti l-kondoljanzi lil huh Patri Gorg, li wkoll ghandu konnessjoni maghna, ghax meta kien Provincjali kien President Onorarju tas-Socjeta’ u lill-qrabatu kollha kif ukoll lill-familja Dumnikana li tilfet wiehed min uliedha.

L-ex President ta’ Malta E.T. Dr. Ugo Mifsud Bonnici u l-Kumitat tas-Socjeta’ Filarmonika u l-Banda Cittadina “King’s Own” flimkien ma’ Patri Gwann fil-Palazz tal-President

_____________________________________

Ix-Xahar ta’ Novembru u l-Banda

Mill-passat tas-Socjeta’

Minn Vincent Zammit B.A. (Med Studies)

F’dawn l-ahhar snin kien qieghed jigi organizzat il-Kuncert tax-xahar ta’ Novembru. Dan il-kuncert wiehed jista’jghid li issa dahal sew fil-kalendarju tal-Banda taghna kif ukoll ta’ l-istess soci. Ghalkemm ix-xahar ta’ Novembru ma tantx nistghu nghidu li huwa wiehed li fih isiru kuncerti, matul iz-zmien kien hemm okkazjonijiet li fihom kienu jinghataw kuncerti. F’din il-kitba tieghi sa nsemmi whud mill-attivitajiet li sehhew matul dan ix-xahar fi zminijiet ohra.

30 ta’ Novembru 1877

Il-Banda kienet ilha mwaqqfa ftit taz-zmien. Fit-30 ta’ Novembru 1877 kienet harget l-ahbar li wara li l-Gvernatur ta’ Malta kien rega’ kkunsidera d-decizjoni li kien ha qabel, jigifieri li ma jhallix il-baned tal-Belt idoqqu f’Misrah San Gorg, u rtirha. Ir-raguni kienet inqalghet minhabba li kienet dahlet id-drawwa li kull nhar ta’ Hadd kien ikun hemm wahda mill-baned tal-Belt iddoqqu fil-Misrah. Izda sfortunatament kien qied jinqala’ xi inkwiet u ghalhekk ittiehdet id-decizjoni li dawn il-baned ma jithallewx iddoqqu f’dak il-Misrah partikulari. Wara li s-sitwazzjoni kkalmat, l-istess Gvernatur hareg il-permess biex mill-gdid il-baned ikollhom ic-cans li jdoqqu f’Misrah San Gorg. Naturalment, tpoggiet ukoll il-klawsula li ma jergax ikun hemm xeni ta’ dizgwid bejn l-istess partitarji.

Festa ta’ Santa Katerina, iz-Zurrieq

Il-Banda kienet ta’ spiss tmur iddoqq fil-festa ta’ Santa Katerina li kienet tigi organizzata fix-xahar ta’ Novembru fiz-Zurrieq. Fost dawn id-drabi, il-banda kienet marret iddoqq fis-sena 1910. dak in-nhar jidher li l-banda wara li daret mat-toroq tar-rahal, talbuha biex ma tkomplix iddoqq. Jidher li kienu nqalghu xi problemi bejn iz-zewg socjetajiet taz-Zurrieq, u ghalhekk kien inhass li ahjar jitwaqqaf l-programm mill-Banda “King’s Own”.

Jum l-Armistizju

F’dan ix-xahar kien jahbat ukoll Jum l-Armistizju li kien jigi ccelebrat biex jitfakkar tmiem l-Ewwel Gwerra Dinjija. Generalment kienu jsiru xi kuncerti u l-Banda “King’s Own” hadet sehem kemm-il darba f’dawn il-Kuncerti. Naraw li kienet offriet kuncerti pubblici fl-1927, fl-1930 u fi snin ohra wkoll. Fis-sena 1930 il-banda taht id-direzzjoni tas-Surmast Doncich daqqet dan il-programm.
1. Innu tal-Papa
2. Sinfonija – Il Guarany (Gomes)
3. Peer Gynt – suite
a. Il-Mattino
b. Morte di Ase
c. Danza d’Antira
d. Il Re delle Montagne – Grieg
4. Fantasija - Andrea Chenier (Giordano)
5. a. adagio sonata patetica (Beethoven)
b. moto perpetuo – Paganini
6. 2da Rhapsodia Lidst
7. God Save the King
Interessanti wkoll li ghas-sena 1928 kien hemm kuncert li nghata mill-banda ta’ l-aljievi tal-King’s Own. Il-Kuncert inghata fil-11 tax-xahar, u sar f’Misrah Regina, taht id-direzzjoni tas-Surmast G. Fauzza. Il-bcejjec li ndaqqew kienu:
Marcia (Vittoria) Giusti
Overture (Marith) Blotow
Fantasia (La Boheme) Puccini
Intermezzo (Cavalleria) Mascagni
Fantasia (Lucia) Donizetti
Overture (Piter Schmoll) Weber
Spiccaw il-Kuncert billi tkanta u ndaqq l-innu ta’ l-aljievi, li kien akkumpanjat mill-Kor.

Ghalkemm dawn huma ftit okkazjonijiet li l-banda taghna kienet hadet sehem fihom, wiehed b’hekk ikun jista’ jkompli jzid mat-taghrif li qieghed jingema’ dwar l-istess storja interessanti tal-Banda “King’s Own”.

________________________________

ECCELLENZA 90 SENA WARA

Minn Vincent Galea B.Ed(Hons)
‘Chairman’ Kummissjoni Banda

Sewwa sew fil-belt ta’ l-Algier, fl-Algerija, disghin sena ilu l-Banda Cittadina “King’s Own” kisbet l-oghla grad li banda qatt tista’ taspira ghalih: dak ta’ ‘Eccellenza’. Kienet okkazjoni straordinarja u unika li qatt ma regghet irrepetiet ruhha. L-ewwelnett il-bcejjec li daqqet il-Banda dak in-nhar, taht id-direzzjoni stupenda tas-Surmast Aurelio Doncich, gew esegwiti b’mod impekkabbli. Ta’ dan huma xhieda l-erba’ diplomi li nghatat il-Banda u li jinsabu konservati fis-sala Re Dwardu VII fil-Kazin. Kienet okkazjoni unika wkoll ghax l-Eccellenza nghatat bi ‘grad A’ b’punti massimi u l-gurija kienet unanima, haga li qatt ma’ regghet sehhet f’konkorsi internazzjonali ta’ baned li saru wara. Hawnhekk ghalhekk hu ta’ min jirringrazzja u jfakkar il-memorja tas-Surmast, il-bandisti u l-Kumitat ta’ dak iz-zmien li zgur ghamlu sagrificcji kbar biex il-Banda tiehu sehem f’dan il-konkors li minnu harget bl-unuri kollha.

Minn dak in-nhar ‘il hawn is-surmastrijiet li kellha l-Banda: Francesco Gobet, Giuseppe Casapinta, Anthony Aquilina u Carmelo Caruana, dejjem habirku biex il-Banda tkun denja tal-grad ta’ ‘Eccellenza’ li kienet kisbet. Kull surmast gharaf izewwaq il-kapacitajiet personali tieghu ma’ dawk tal-Banda biex isem il-Banda baqa’ dejjem igawdi prestigju mhux biss fost dawk midhla tal-kazin tal-baned izda fost il-poplu kollu.

Naturalment m’ghadniex nghixu fl-1912 u z-zminijiet tbiddlu wkoll. Fl-1912 il-maggoranza tal-bandisti kienu mill-belt, partitarji tal-banda u tal-festa ta’ San Duminku. Illum dan m’ghadux hekk, u ma jistax ikun li jkun hekk minhabba ragunijiet li jafhom kulhadd. Ghaldaqstant waqt li nzommu dejjem quddiem ghajnejna l-prestigju tas-Socjeta’, irridu wkoll naghrfu s-sinjali taz-zminijiet. Is-success jiddependi minn kemm il-Banda taghraf tibqa’ taggorna ruhha. Waqt li f’dan l-anniversarju rridu nfakkru l-passat tal-Banda u nkunu kburin bih, irridu nharsu lejn il-futur, naraw x’hemm tajjeb biex inkomplu nibnu fuqu, waqt li nirrangaw dak li fil-gurnata ta’ llum jista’ jkun ahjar biex b’hekk inkunu nistghu nighdu li ahna wkoll qed naghtu sehemna b’risq is-success future tal-Banda Cittadina “King’s Own”.

______________________________________